Zakład Technicznych Usłg Komunalnych w Szczecinie Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska Zapraszamy do skorzystania z naszych usług Lista prac zrealizowanych przez ZTUK NFOŚ w Szczecinie Oferta ZTUK NFOŚ w Szczecinie Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Szczecinie
ZTUK w Szczecinie
Usługi
Prace wykonane przez ZTUK
Oferta
Fundacja
R.C.E.E.
Kontakt
Linki
Biblioteka Ekologiczna
Olimpiada Wiedzy Ekologicznej
2004-da2g

Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska Z.T.U.K. w Szczecinie

Szanowni Państwo!

NARODOWA FUNDACJA OCHRONY ŚRODOWISKA proponuje państwu opracowanie Strategii Rozwoju Gminy

- Założenia wdrażania strategii w gminach
- Proces tworzenia strategii
ZAŁOŻENIA WDRAŻANIA STRATEGII W GMINACH

Od 1990 roku mieszkańcy każdej polskiej gminy mają możliwość suwerennego decydowania o swojej przyszłości.
To od ich decyzji zależy, czy miejscowości na terenie gminy staną się na tyle atrakcyjne, że mieszkańcy w nich zostaną, a turyści chętnie odwiedzą.

Zasadnicza rolę w procesie zarządzania i sterowania gminą winien odgrywać proces formułowania strategii rozwojowej, oparty na takich samych przesłankach i metodach jak budowa strategii jednostek biznesu.

Strategia rozwoju gminy powinna w założeniach spełniać rolę schematu, który integrowałby działania poszczególnych uczestników życia gospodarczego i społecznego.

Podstawową funkcją strategii winno być, z jednej strony dostarczanie informacji podmiotom gospodarczym, inwestorom, mieszkańcom o długookresowych uwarunkowaniach rozwoju, z drugiej zaś strony deklaracją i zobowiązaniem władz gminy do podjęcia określonych przedsięwzięć i działań.

W takim rozumieniu, strategia powinna wskazywać cele, ich hierarchię, potencjalne możliwości i scenariusze realizacji tych celów, jak również narzędzia i instrumenty stosowane w procesie wdrażania kolejnych projektów strategicznych.

Dobrze sformułowane priorytety strategiczne pozwalają na utrwalenie symbiotycznych związków miedzy podmiotami gospodarczymi a władzami kreującymi politykę gminną.

Oczywiste jest, że wspólne dążenie do podnoszenia jakości gminy, poprawi wizerunek środowiska lokalnego na zewnątrz i tym samym spowoduje wzrost atrakcyjności gminy dla potencjalnych inwestorów.

Napływ kapitału spowoduje wzmocnienie ekonomiczne gminy, pomnażając jej zasoby i potęgując wzrost gospodarczy, co z kolei przyczyni się do rozwoju "sfery socjalnej" (oświata, kultura, sport, itp.).

Reasumując: zadaniem strategii rozwoju gminy jest zbudowanie komplementarnego, a więc całościowego i spójnego programu rozwoju społeczno - gospodarczego gminy.

PROCES TWORZENIA STRATEGII
Cel opracowania  
Proces budowy strategii  
Scenariusz działań  
Metoda opracowania  
Zakres i przedmiot opracowania  
1.
Cel opracowania
  Strategia rozwoju gminy, to proces wyboru długofalowych celów i ustalanie programów do realizacji zadań.

Taka strategia to doskonałe narzędzie do stymulowania rozwoju gminy.
Dzięki jej założeniom, będzie można sterować rozwojem gminy tak, by równocześnie godzić interesy polityki województwa z lokalnymi interesami samorządu gminy oraz interesami podmiotów gospodarczych i osób fizycznych.

Strategia rozwoju gminy jest szansą na stworzenie długofalowej wizji rozwoju gminy oraz koordynację i hierarchizację działań.

Dokument ten pozwala też we właściwy sposób i w odpowiedniej kolejności rozwiązywać problemy, a także przewidywać niektóre z nich, zanim się pojawią.

Dzięki opracowaniu strategii jest szansa na zwiększenie wiarygodności gminy wobec partnerów zewnętrznych.
Wreszcie dokument ten daje ogromne możliwości promocji gminy.
Warte podkreślenia jest również to, że planowanie strategiczne przyczyni się do przygotowania społeczności lokalnej do nadchodzących zmian.
2.
Proces budowy strategii
  Do opracowania strategii niezbędne są następujące założenia:

uspołecznienie procesu budowy strategii, a więc zaangażowanie w pracę przedstawicieli samorządu, podmiotów gospodarczych, organizacji społecznych, lokalnych liderów, ekspertów, losowo wybranych mieszkańców, etc,

bieżąca weryfikacja wykonanych przez ekspertów prac,

posiadanie wyraźnie określonego miejsca strategii w strukturze istniejących oraz planowanych dokumentów, studiów i programów branżowych,

posiadanie rozbudowanej sfery realizacyjnej dla konkretnych działań oraz instrumentów organizacyjnych i finansowych.

Sformułowane w ten sposób założenia zrealizować można poprzez wykorzystanie metody wspólnego planowania, która spełnia te wymogi.
Metoda ta bowiem pozwala na połączenie wysiłku zespołu ekspertów z odbiorcą programu, czyli społeczeństwem, które w tym przypadku reprezentowane jest przez radnych, pracowników urzędu gminy i lokalnych liderów oraz wybranych losowo mieszkańców.

Bardzo istotne jest również to, że jest to metoda, która pozwala przez bezpośredni kontakt na skuteczne zaangażowanie się ekspertów w realizację opracowania strategii oraz ich identyfikację z gminą.

Pierwszym etapem budowy strategii jest szczegółowa i wnikliwa charakterystyka istniejącej sytuacji na terenie gminy.

Drugi etap, to opracowanie wizji przyszłości gminy, czyli sformułowanie i skonkretyzowanie celów strategicznych.

Trzeci etap, to realizacja wytyczonych celów, poprzez opracowanie konkretnych programów, wynikających z założeń strategii.
3.
Scenariusz działań - przykład
( elemety scenariusza mogą się róźnić w zależności od charakterystyki gospodarczej i typu gminy)
  1. Rada Miejska powołuje Doraźną Komisję do opracowania strategii rozwoju gminy.

2. Warsztaty, podczas których formułuje się cele strategii rozwoju oraz analiza SWOT.

3. Ankiety społeczno - gospodarcze, dotyczące wizerunku gminy teraz i w przyszłości, rozwoju przestrzennego gminy,
zagadnień, gospodarczych, społecznych, inwestycji oraz infrastruktury
technicznej - do wybranych losowo mieszkańców.

4. Materiały pomocnicze, na których opiera się część merytoryczną strategii.
przykłady dokumentów:

-wytyczne i kierunki działania Rady i Zarządu Gminy

- podstawowe dane statystyczne, wg miast i gmin ; Urząd Statystyczny w Szczecinie

- Strategia rozwoju województwa

- Projekt założeń i kierunków rozwoju regionalnego do roku 2015 - Urząd Marszałkowski Województwa

- Program rozwoju rolnictwa i gospodarki żywnościowej w województwie do roku 2010


- Raport o stanie środowiska w województwie w latach 1997 - 2003,

- Studium ruralistyczne

- Koncepcja kanalizacji sanitarnej


- Studium historyczno - urbanistyczne,

- Materiały promocyjne gminy.

oraz wiele innych dokumentów.

Zebrane materiały, przedstawione uwagi i propozycje pozwalają na ostateczne opracowanie strategii rozwoju gminy , która ma stanowić kluczowy dokument rozwojowy dla władz samorządowych oraz podstawę do opracowania konkretnego programu działań na rzecz rozwoju w perspektywie XXI wieku, uwzględniający globalną, krajową, regionalną i lokalną skalę działań.
4.
Metoda opracowania
  Metodę opracowania określić należy jako ekspercko - partnerską, ponieważ koncepcja strategii powstaje jako opracowanie eksperckie przy partnerskim udziale przedstawicieli Zarządu Gminy oraz pracowników urzędu.

Podstawą tej koncepcji są przeprowadzane warsztaty wśród liczących się środowisk gminy i jej liderów, a także opracowane przez te środowiska potrzeby inwestycyjne gminy, plany rozwoju oraz zadania i cele jej rozwoju .

Istotne znaczenie mają także ankiety, opracowane specjalnie dla potrzeb strategii i wypełnione rzetelnie przez losowo wybranych mieszkańców.

Na podstawie wymienionych wyżej danych wyjściowych, określane zostają wszystkie ważne obszary problemowe oraz preferencje rozwojowe wynikające z istniejących uwarunkowań.
Cele strategiczne określone zostały jako SMART - według wymogów UE, które charakteryzują się następującymi cechami:|

Specific - specyficzne, dokładnie określone;
Measurable - mierzalne;
Agreed - uzgodnione;
Realistic - realne;
Timed - określone w czasie.

Metodą analizy SWOT dokonano identyfikacji słabych i mocnych stron, szans i zagrożeń (SWOT - kompleksowa metoda analizy mocnych stron oraz barier w realizacji celów).

Strenghs - silne strony
Weaknesses - słabe strony
Oportunities - szanse
Threatens - zagrożenia

Warsztaty, podczas których określone zostają cele strategiczne przeprowadzane zostają tzw. techniką metaplanowania.

Diagnoza gminy opracowana jest metodą PEST; na jej podstawie dokonano analizy czynników:
Politycznych
Ekonomicznych
Socjologicznych
Technologicznych.
5.
Zakres i przedmiot opracowania
  Zakres opracowania obejmuje problemy, które mogą być podstawą do sporządzenia długo-, średnio- i krótkoterminowych planów działań, w których priorytety i cele strategiczne znajdą wyraz w postaci konkretnych zadań na poszczególne lata.
   
  Zainteresowanych opracowaniem prosimy o kontakt.
   
z poważaniem  
  DYREKTOR
Zakładu Technicznych Usług Komunalnych Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska w Szczecinie


dr inż Ryszard Miluniec
 
(ZOBACZ RÓWNIEŻ LISTĘ PRAC)
  opracował - Dago Miluniec - 2004